Vòng bi con lăn trụ 4 dãy phù hợp nhất với các vị trí trục cần chịu tải hướng tâm rất lớn, điển hình là trục cán hỗ trợ; một số trục cán làm việc cũng sử dụng loại này, nhưng không thể suy ra chỉ từ tên máy Danieli.
Có thể phân loại nhanh như sau:
Trục cán hỗ trợ (back-up roll) → khả năng dùng vòng bi 4 dãy cao nhất. JTEKT ghi nhận vòng bi con lăn trụ 4 dãy đã được dùng tiêu chuẩn cho trục cán hỗ trợ trong nhiều máy cán nguội do vị trí này phải chịu tải hướng tâm rất lớn. NSK cũng có dòng vòng bi 4 dãy thiết kế riêng cho trục cán hỗ trợ.
Trục cán làm việc (work roll) → có thể dùng, nhưng phụ thuộc thiết kế máy. Schaeffler ghi nhận loại 4 dãy ở một số máy cán dây và máy cán tiết diện nhỏ; trong những cấu hình khác, trục cán làm việc có thể dùng loại vòng bi khác.
Riêng trục cán hỗ trợ của một số máy cán dải hoặc cán tấm lớn có thể dùng ổ màng dầu MORGOIL/DanOil thay cho vòng bi lăn 4 dãy. Vì vậy, trước khi tra mã ZWZ tương đương, cần kiểm tra bản vẽ cụm ổ, số dãy con lăn và hệ thống bôi trơn; có hệ thống dầu tuần hoàn riêng và không có con lăn là dấu hiệu cần dừng việc tra mã vòng bi 4 dãy.
Vòng bi trụ 4 dãy chủ yếu gánh tải hướng tâm rất lớn, còn vòng bi côn 4 dãy có thể đồng thời chịu tải hướng tâm và tải dọc trục; vì vậy hai loại đảm nhiệm chức năng khác nhau trên trục cán và không nên đổi ngang chỉ theo kích thước.
| Tiêu chí | Vòng bi trụ 4 dãy | Vòng bi côn 4 dãy |
|---|---|---|
| Con lăn | Dạng trụ, tiếp xúc theo đường | Dạng côn, có góc tiếp xúc |
| Tải chính | Tải hướng tâm rất lớn | Tải hướng tâm + tải dọc trục lớn |
| Định vị dọc trục | Thường cần ổ khác hoặc kết cấu gối đỡ đảm nhiệm | Có thể chịu lực dọc trục hai chiều và tham gia định vị trục |
| Vị trí điển hình | Trục đỡ (backup roll) | Trục cán làm việc (work roll) |
| Điểm cần kiểm khi đổi mã | Khe hở hướng tâm, lỗ trụ/côn, kết cấu vòng trong–ngoài | Khe hở, vòng đệm, góc tiếp xúc, kết cấu vòng trong–ngoài |
| Có thể đổi trực tiếp cho nhau? | Không | Không |
SKF mô tả vòng bi trụ 4 dãy là loại có khả năng chịu tải hướng tâm rất cao; trong máy cán, tải dọc trục thường phải được một ổ khác tiếp nhận. Trong khi đó, cấu tạo con lăn côn tạo ra khả năng chịu tải kết hợp và kiểm soát chuyển động dọc trục, phù hợp hơn với nhiều vị trí trục cán làm việc.
Vì vậy, khi tra mã ZWZ tương đương SKF/NSK cho trục cán Danieli, bước đầu tiên là xác định đúng nhóm trụ 4 dãy hay côn 4 dãy và chức năng của vị trí lắp; kích thước chỉ được đối chiếu sau bước này.
Thép càng ít và càng nhỏ tạp chất phi kim loại thì càng giảm các điểm tập trung ứng suất bên trong vật liệu, từ đó làm chậm quá trình hình thành vết nứt khi vòng bi trục cán phải chịu tải lặp đi lặp lại.
Khi con lăn liên tục ép lên rãnh lăn, lực lặp đi lặp lại quanh các điểm này có thể tạo vết nứt rất nhỏ, sau đó lan dần ra bề mặt và gây bong tróc. SKF và NSK đều mô tả cơ chế này; các nghiên cứu vật liệu cũng cho thấy việc giảm tạp chất lớn và lượng oxy trong thép có liên quan đến khả năng chịu mỏi tốt hơn.
ZWZ sử dụng nhiều mác thép cho vòng bi máy cán như GCr15, GCr15SiMn, GCr18Mo, ZWZ11, ZWZ12 và thép thấm cacbon; đồng thời lựa chọn cách xử lý nhiệt theo mức tải và va đập. Với vị trí chịu va đập hoặc nhiệt cao, ZWZ khuyến nghị kiểu xử lý giúp vật liệu chịu tải tốt hơn.
Cơ chế tăng tuổi thọ nằm ở cấu trúc bên trong thép. Các hạt tạp chất như oxit, sulfide hoặc TiN có thể trở thành điểm mà lực bị dồn lại. Khi con lăn liên tục đi qua rãnh lăn, vùng này chịu lực lặp lại, xuất hiện vết nứt rất nhỏ; vết nứt lớn dần rồi lan ra bề mặt và gây bong tróc. SKF và NSK đều mô tả tạp chất dưới bề mặt là một nguồn có thể khởi phát dạng hỏng này.
| STT | Mã Vòng Bi ZWZ Tương Đương | Mã Vòng Bi SKF Tương Đương | Mã Vòng Bi NSK Tương Đương |
|---|---|---|---|
| 11 | ZWZ 3806/254 | SKF BT4B 328220 | NSK 254KV3801 |
| 12 | ZWZ FC 5272260 | SKF BC4B 320598 | NSK 260RV3701 |
| 13 | ZWZ 3806/304.8 | SKF BT4B 332617 | NSK 304.8KV4101 |
| 14 | ZWZ FCDP 4056220 | SKF SKF BC4B 322301 | NSK 200RV2801 |
| 15 | ZWZ 3810/200 | SKF BT4B 328811 | NSK 200KV2901 |
| 16 | ZWZ FC 6084320 | SKF BC4B 332904 | NSK 320RV4401 |
| 17 | ZWZ 3806/340 | SKF BT4B 334088 | NSK 340KV4801 |
| 18 | ZWZ FCD 5476270 | SKF BC4B 330910 | NSK 270RV3801 |
| 19 | ZWZ 3811/280 | SKF BT4B 332091 | NSK 280KV3901 |
| 20 | ZWZ FC 3650180 | SKF BC4B 320112 | NSK 180RV2501 |
Gửi mã sản phẩm, hình ảnh hoặc thông số kỹ thuật. Chúng tôi hỗ trợ kiểm tra mã và tư vấn trước khi báo giá.
.jpg)
Mã ZWZ có cùng d × D × B với SKF/NSK vẫn không thể thay trực tiếp nếu khác loại vòng bi, độ hở, kết cấu bên trong, độ chính xác, cách bôi trơn hoặc yêu cầu lắp trên cổ trục cán Danieli.
| Điều kiện đối chiếu | Đạt | Chưa đạt |
|---|---|---|
| Loại vòng bi | Cùng loại, cùng số dãy và cách chịu tải | Cùng kích thước nhưng một bên là đũa trụ, bên kia là côn hoặc tang trống |
| Độ hở | Giữ đúng C3, C4 hoặc giá trị yêu cầu | Khác độ hở; sau ép lắp có nguy cơ quá chặt hoặc quá lỏng |
| Kết cấu | Cùng kiểu vòng, con lăn, vòng cách và rãnh dầu | Khác cấu tạo dù kích thước ngoài giống nhau |
| Độ chính xác | Đáp ứng yêu cầu về độ đảo của trục cán | Cấp chính xác hoặc cách hoàn thiện vòng trong khác |
| Làm kín, bôi trơn | Tương thích hệ thống dầu/mỡ và phớt hiện có | Đổi ổ hở sang ổ kín hoặc ngược lại mà chưa kiểm tra |
| Lắp đặt | Phù hợp cổ trục, gối đỡ và vòng đệm căn chỉnh | Khác lỗ trụ/lỗ côn, cách lắp chặt/lỏng hoặc lực ép ban đầu |
SKF, Schaeffler và Timken đều cho thấy vòng bi máy cán nhiều dãy có thể khác đáng kể về khả năng chịu tải và cách lắp dù kích thước bao giống nhau. Vì vậy, “cùng kích thước” chỉ đủ để qua bước kiểm tra lắp vừa; chưa đủ để xác nhận thay thế. Chỉ nên chốt mã ZWZ khi thông số vòng bi và yêu cầu của nhà chế tạo máy Danieli cùng được đối chiếu.
Tháo lắp vòng bi 4 dãy trên trục cán Danieli cần kiểm soát theo bốn giai đoạn: trước khi tháo, trong khi tháo, trước khi lắp và sau khi lắp; xuyên suốt phải giữ đúng mã, đúng bộ chi tiết và đúng vị trí làm việc.
Trước khi tháo, cô lập nguồn và tải, đỡ chắc trục cán, sau đó ghi lại mã đầy đủ, hướng lắp, thứ tự các vòng, vòng cách, vòng đệm và phía truyền động. Làm sạch khu vực trước khi mở cụm và xác định vòng nào đang lắp chặt với trục hoặc gối.
Trong khi tháo, lực phải tác dụng trực tiếp lên vòng đang lắp chặt. Không truyền lực qua con lăn, rãnh lăn hoặc vòng cách; không đập trực tiếp bằng búa thép và không trộn các chi tiết thuộc những bộ vòng bi khác nhau.
Trước khi lắp, kiểm tra cổ trục, lỗ gối, vai trục, độ tròn, độ côn và khe hở. Xác nhận lại ký hiệu phụ của vòng bi, thứ tự từng chi tiết, đầu cố định và đầu cho phép trục giãn nở. Nếu cần gia nhiệt, tài liệu NSK và ZWZ nêu mức thông thường không vượt quá 120°C.
Sau khi lắp, kiểm tra vòng bi đã vào đúng vị trí, khe hở còn đúng yêu cầu, trục quay tay không có điểm kẹt, hệ bôi trơn hoạt động và chạy thử từ tốc độ thấp lên cao. Nếu thiếu thông số khe hở, lực siết hoặc kích thước lắp của đúng cụm Danieli, cần dừng trước bước lắp cuối và đối chiếu bản vẽ máy thay vì ước lượng.
Mã ZWZ tương đương cho vòng bi 4 dãy trục cán Danieli chỉ nên được chốt sau khi xác nhận đủ ba lớp: đúng vị trí làm việc, đúng loại và chức năng vòng bi, sau đó mới đối chiếu kích thước cùng các ký hiệu kỹ thuật đi kèm. Nếu mới có mã SKF/NSK hoặc kích thước lắp, chưa nên xem đó là bằng chứng thay thế trực tiếp. Khi cần đổi sang ZWZ, ưu tiên cung cấp mã vòng bi hiện tại và thông tin vị trí trục để Bejako đối chiếu đúng cấu hình.
